Vô sinh là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị vô sinh ở nam và nữ

1. Vô sinh là gì? Phân biệt vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát

Vô sinh (Infertility) là một tình trạng bệnh lý của hệ sinh sản, được định nghĩa là việc một cặp vợ chồng không thể thụ thai sinh con sau ít nhất 1 năm (12 tháng) chung sống và quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào. (Thời gian này có thể rút ngắn xuống 6 tháng đối với phụ nữ trên 35 tuổi).

Dựa trên tiền sử mang thai trước đó, vô sinh được chia làm hai loại chính:

• Vô sinh nguyên phát: Cặp vợ chồng chưa từng có thai lần nào mặc dù sống chung và quan hệ bình thường trong hơn 1 năm.
• Vô sinh thứ phát: Cặp vợ chồng đã từng có ít nhất một lần mang thai trước đó (kể cả sảy thai, thai ngoài tử cung hay sinh non, sinh thường), nhưng sau 1 năm muốn có thai lại mà vẫn chưa thể thụ thai.

2. Các nguyên nhân gây vô sinh phổ biến ở nam và nữ giới

Sự thụ thai thành công đòi hỏi sự phối hợp hoàn hảo giữa cơ thể người nam và người nữ. Dưới đây là những nguyên nhân vô sinh thường gặp nhất:

1. Nguyên nhân vô sinh ở nữ giới

• Rối loạn phóng noãn (Rụng trứng): Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến phụ nữ khó đậu thai, chiếm tỷ lệ cao trong các ca vô sinh hiếm muộn. Rối loạn rụng trứng thường gặp ở phụ nữ mắc Hội chứng Buồng trứng đa nang (PCOS), rối loạn tuyến giáp, suy buồng trứng sớm, hoặc tình trạng căng thẳng (stress) kéo dài v.v...
• Tổn thương ống dẫn trứng (vòi trứng): Viêm nhiễm vùng chậu, lạc nội mạc tử cung, phẫu thuật ổ bụng hoặc tiền sử thai ngoài tử cung có thể gây tắc nghẽn vòi trứng. Khi vòi trứng bị tắc chặn, tinh trùng không thể gặp trứng để thụ tinh. Vô sinh nữ do ống dẫn trứng là rào cản rất lớn đối với quá trình thụ thai tự nhiên.
• Bất thường tử cung - Cổ tử cung: U xơ tử cung, polyp buồng tử cung, dính buồng tử cung, hoặc niêm mạc tử cung quá mỏng có thể cản trở sự làm tổ của phôi thai, gây sảy thai nhiều lần.
• Yếu tố tuổi tác: Khả năng sinh sản của phụ nữ ở tuổi 35 trở đi sẽ giảm sút rõ rệt do số lượng và chất lượng trứng giảm sút tự nhiên theo thời gian.

2. Nguyên nhân vô sinh ở nam giới

• Tinh trùng yếu, ít và dị dạng: Các rối loạn sinh tinh khiến số lượng tinh trùng ít, khả năng di động kém (bơi yếu) hoặc hình thái tinh trùng bị dị dạng cao khiến tinh trùng rất khó đến gặp trứng ở đoạn bóng của vòi trứng.
• Mắc bệnh lý tiềm ẩn tại cơ quan sinh sản: Giãn tĩnh mạch thừng tinh, tắc ống dẫn tinh (do bẩm sinh hoặc viêm nhiễm tiết niệu), tinh hoàn ẩn, mổ hạ tinh hoàn...
• Rối loạn xuất tinh: Xuất tinh ngược dòng hoặc rối loạn cương dương.
• Thói quen sinh hoạt và môi trường: Lạm dụng rượu bia, thuốc lá, tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại, sinh hoạt môi trường nhiệt độ cao (đồ bó sát, môi trường làm việc,...).

3. Dấu hiệu nghi ngờ nguy cơ vô sinh sớm bạn không nên bỏ qua

Hầu hết mọi người chỉ phát hiện ra mình bị bệnh vô sinh sau một thời gian dài mong con vô vọng. Nhưng đôi khi cơ thể đã gửi những cảnh báo rất rõ ràng. Cần thăm khám sức khỏe sinh sản ngay nếu có các dấu hiệu gợi ý nguy cơ vô sinh hiếm muộn sau:

Ở nữ giới:

• Chu kỳ kinh nguyệt bất thường (kinh nguyệt thưa, quá dài/ngắn, rong kinh, vô kinh dài ngày).
• Ra huyết trắng có màu bất thường kèm mùi hôi, gợi ý viêm nhiễm phụ khoa.
• Đau vùng chậu dai dẳng, đau bụng nhiều khi hành kinh (nguy cơ lạc nội mạc tử cung).
• Thay đổi nội tiết như: Rậm lông, nổi mụn, rụng tóc (dấu hiệu của Đa nang buồng trứng PCOS).

Ở nam giới:

• Sưng đau, xuất hiện khối lạ ở tinh hoàn hoặc bìu.
• Bất thường trong đời sống tình dục: Xuất tinh sớm, đau khi xuất tinh, xuất tinh lẫn máu...
• Có tiền sử quai bị ở sau độ tuổi dậy thì viêm tinh hoàn.

4. Phương pháp khám và điều trị vô sinh hiệu quả, khoa học

Hiếm muộn hoàn toàn có thể được điều trị nếu nguyên nhân vô sinh được phát hiện và can thiệp kịp thời đúng cách. Việc thăm khám và thực hiện các xét nghiệm liên quan đến vô sinh cần được tiến hành từ cả nam và nữ cùng lúc.

Khám vô sinh gồm những gì?

• Đối với nữ: BS sẽ chẩn đoán dự trữ buồng trứng (xét nghiệm AMH), Siêu âm tử cung phần phụ đánh giá nang noãn (thăm dò phát triển buồng trứng theo chu kỳ), chụp HSG kiểm tra độ thông vòi trứng, xét nghiệm nội tiết...
• Đối với nam: Yếu tố quan trọng nhất là đánh giá chất lượng tinh trùng qua Tinh dịch đồ (Semen Analysis). Nếu cần thiết sẽ siêu âm tinh hoàn và xét nghiệm máu bổ sung (về di truyền, nồng độ hormone).

Các phác đồ điều trị vô sinh hiếm muộn điển hình

Dựa trên nguyên nhân gây vô sinh và độ tuổi mong con, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ thiết kế riêng được gọi là điều trị Y học cá thể hóa:

1. Điều trị nội khoa bằng thuốc & Canh trứng: Báo gồm cải thiện chế độ sinh hoạt (lifestyle), sử dụng thuốc làm tăng phát triển nang noãn, bổ sung nội tiết. Cùng với kỹ thuật Siêu âm canh trứng chuẩn xác, giúp người mẹ chớp lấy thời điểm ""vàng"" để đậu thai. Phương pháp này áp dụng đối với những trường hợp vô sinh nhẹ do rối loạn phóng noãn, như Đa nang buồng trứng PCOS.
2. Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI): Bác sĩ thực hiện bơm tinh trùng (đã được lọc rửa chọn lọc) của người chồng thẳng vào buồng tử cung vợ (ở chu kỳ kích trứng). Phù hợp nếu nam giới bị vô sinh do tinh trùng yếu nhẹ hoặc vô sinh không rõ nguyên nhân.
3. Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF): Khi vô sinh nặng như tắc cả hai vòi trứng, suy giảm trứng sớm (ở nữ), hay tổn thương tinh hoàn khiến tinh trùng bất thường nghiêm trọng (ở nam). IVF giúp tạo phôi nhân tạo ở tủ nuôi cấy tiêu chuẩn cao, rồi đưa phôi tốt trở lại chuyển vào tử cung.

5. Khám và Điều trị vô sinh hiếm muộn Uy Tín tại Đồng Nai - BS.CKI Phương Thảo

Với hành trình tìm con, việc lựa chọn đúng cơ sở y tế với chuyên gia tâm huyết sẽ giúp bạn giảm thiểu tối đa sự tốn kém và mệt mỏi cả thể chất lẫn áp lực tinh thần. Khám và điều trị hiếm muộn (vô sinh) luôn là chuyên môn hàng đầu của bác sĩ.

Tại Phòng Khám Sản Phụ Khoa Tâm An (Biên Hòa, Đồng Nai), chúng tôi tự hào đồng hành cùng các cặp đôi bằng tất cả sự cảm thông dưới sự điều trị trực tiếp của BS.CKI Nguyễn Thị Phương Thảo - Bác sĩ khoa hiếm muộn uy tín.

Phòng khám trang bị các thiết bị thế hệ mới tiêu chuẩn, nổi bật là máy siêu âm GE Voluson Expert 22 giúp thăm khám chuẩn xác độ lớn noãn và niêm mạc. Bên cạnh hệ thống thiết bị và chuyên môn là không gian thân thiện nhằm xoa dịu stress khi điều trị.

Hàng ngàn gia đình đã được chữa khỏi vô sinh và chạm tay vào hạnh phúc đón con yêu nhờ các phác đồ chuẩn y khoa tại BS Thảo. Đừng bỏ cuộc khi vẫn còn hy vọng, hãy gọi ngay đường dây nóng phía dưới để được đặt lịch và lấy lại hy vọng mong thai.

---

PHÒNG KHÁM HIẾM MUỘN - IUI IVF - SẢN PHỤ KHOA TÂM AN
BS. CKI NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO

• Địa chỉ: 6A - 16 Trần Thị Hoa, Phường An Bình, Thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai
• Hotline/Zalo đặt xét nghiệm vô sinh: 0342396141
• Facebook: Bác sĩ Phương Thảo - Sản Phụ Khoa Hiếm Muộn
• Bản đồ đường đi: Xem trên Google Maps